Prosiectau / Projects
proposedTBC

Prosiectau Solar yn y Pentref

Llanfairfechan Community Solar

Rydym am ddatblygu prosiectau generaduron solar o fewn y pentref. Mae hyn yn ei gwneud yn ofynnol i ni ddod o hyd i le ar doeau adeiladau lleol y gallem eu prydlesu ac adeiladu paneli solar arnynt. Gellid gwerthu'r ynni a gynhyrchir i denantiaid yr adeilad i'w roi yn ôl i'r grid, gyda'r elw'n cael ei fwydo'n ôl i'r cwmni i'w ddefnyddio mewn prosiectau datblygu lleol.

Gweledigaeth
Cyflawni system ynni solar sy'n eiddo i'r gymuned sy'n cynhyrchu trydan glân, yn ariannu blaenoriaethau lleol, ac yn gosod y sylfaen ar gyfer ynni adnewyddadwy a gyflenwir yn lleol.

Y Prosiect
Nod Prosiect Solar Cymunedol Llanfairfechan yw gosod paneli solar ffotofoltäig (PV) ar doeau addas o fewn yr ardal leol. Drwy ddefnyddio ynni’r haul, bydd y prosiect yn cynhyrchu trydan glân ac adnewyddadwy gyda llai o effaith amgylcheddol a photensial cryf yn y tymor hir.

Bydd y trydan a gynhyrchir yn creu ffynhonnell incwm sefydlog, a fydd yn cael ei ail-fuddsoddi mewn cronfa gyfoeth gymunedol. Bydd y gronfa hon yn cefnogi mentrau lleol, yn cryfhau gwytnwch y gymuned, ac yn helpu i ddatblygu prosiectau cynaliadwyedd yn y dyfodol.

Mae ynni solar yn rhan allweddol o’n strategaeth ynni adnewyddadwy ehangach, gan ategu prosiectau hydro a gwynt. Oherwydd ei hyblygrwydd a’i allu i gael ei weithredu’n gymharol gyflym, mae’n cynnig cyfle i gyflwyno prosiect gweithredol o fewn amserlen fyrrach a dechrau cynhyrchu budd cymunedol yn gynt.

Yn y tymor hir, ein nod yw archwilio opsiynau i gyflenwi trydan yn uniongyrchol i drigolion Llanfairfechan, gan helpu i leihau costau ynni a chynyddu annibyniaeth ynni lleol.

Cam Presennol

Mae’r prosiect eisoes wedi symud y tu hwnt i’r camau cychwynnol.

Rydym wedi:

  • Derbyn dyfynbris ar gyfer y gwaith gosod a datblygu
  • Cwblhau asesiad dichonoldeb cychwynnol sy’n dangos bod y prosiect yn hyfyw

Mae hyn yn ein rhoi mewn sefyllfa gref i symud ymlaen i’r camau cynllunio a gweithredu.

Cynllun Cyflawni 12 Mis

Nod Cyffredinol
Cyflwyno prosiect solar gweithredol o fewn tua 12 mis.

Mae hyn yn uchelgeisiol ond yn gyflawnadwy os byddwn yn rhedeg sawl ffrwd waith ar yr un pryd.

Amserlen Lefel Uchel

  • Cam 1: Sefydlu a Dichonoldeb (Mis 0–2)
  • Cam 2: Cytundebau Masnachol (Mis 2–5)
  • Cam 3: Cysylltiad Grid a Chyllid (Mis 3–7)
  • Cam 4: Adeiladu a Chomisiynu (Mis 7–12)

Cam 1: Sefydlu a Dichonoldeb (Nawr → Mehefin)

Ffurfioli’r Sefydliad (Llwybr Critigol)

  • Pleidlais aelodau i symud ymlaen
  • Cofrestru fel Cwmni Buddiant Cymunedol (CIC)
  • Sefydlu strwythur llywodraethu, cyfarwyddwyr a chyfrif banc
  • Angenrheidiol cyn llofnodi contractau neu sicrhau cyllid

Dichonoldeb Cychwynnol (yn gyfochrog)

  • Cadarnhau maint y system (~143,750 kWh/y flwyddyn)
  • Asesu addasrwydd y to (strwythur, cyfeiriadedd, mynediad)
  • Amcangyfrif costau gosod

Adnabod Adeiladau Targed

  • Asesu defnydd trydan (galw yn ystod y dydd)
  • Adolygu perchnogaeth toeau a chymhlethdod les
  • Blaenoriaethu 1–2 safle

Cam 2: Cytundebau Masnachol (Mehefin → Awst)

Sicrhau Les To (Cam Allweddol)

  • Cytuno ar les 20–25 mlynedd
  • Sicrhau hawliau mynediad a chynnal a chadw
  • Un o’r prif risgiau o ran oedi

Cytundebau Prynu Pŵer (PPA)

  • PPA Preifat (dewisol):
    Cytundeb gyda defnyddiwr yr adeilad (pris a thymor hir)
  • PPA Allforio (wrth gefn):
    Gwerthu trydan dros ben i’r grid

Mireinio’r Model Ariannol

  • Defnydd ar y safle vs allforio
  • Rhagamcanion incwm a chyfnod ad-dalu
  • Senarios gorau a gwaethaf
  • Hanfodol ar gyfer cyllidwyr

Cam 3: Grid a Chyllid (Gorffennaf → Hydref)

Cais Cysylltiad Grid (Llwybr Critigol)

  • Cyflwyno cais G99 yn gynnar
  • Aros am gynnig cysylltiad

Sicrhau Cyllid

  • Defnyddio’r model ariannol a chytundebau drafft
  • Ymgeisio am grantiau a/neu fuddsoddiad cymdeithasol

Cwblhau Contractau

  • Les to
  • PPA(au)
  • Contract gosodwr

Cam 4: Adeiladu a Chyflwyno (Hydref → Mawrth)

Dyluniad Manwl a Chaffael

  • Dyluniad terfynol y system
  • Archebu offer
  • Cadarnhau amserlenni

Gosod

  • Gosod paneli, gwifrau, gwrthdroyddion a mesuryddion
  • Fel arfer 6–10 wythnos

Cysylltiad Grid a Chomisiynu

  • Archwiliadau terfynol
  • Cofrestru mesuryddion
  • System yn mynd yn fyw

Llwybr Critigol

Mae’r elfennau canlynol yn hanfodol i gadw’r prosiect ar y trywydd cywir:

  • Cymeradwyaeth cysylltiad grid
  • Cytundeb les to
  • Cytundeb Prynu Pŵer (o leiaf penawdau telerau)
  • Sefydlu’r CIC

Gall oedi mewn unrhyw un o’r rhain effeithio ar yr amserlen gyffredinol, felly dyma’r prif flaenoriaethau yn y camau cynnar.

English

Llanfairfechan Community Solar

A community-owned solar project designed to generate clean electricity, create income for a local wealth fund, and take a major step towards supplying renewable energy directly to residents and businesses.

Vision
To deliver a community-owned solar energy system that generates clean electricity, funds local priorities, and lays the foundation for locally supplied renewable energy.

The Project
The Llanfairfechan Community Solar project aims to install solar photovoltaic (PV) panels on suitable rooftops within the local area. By harnessing energy from the sun, the project will produce clean, renewable electricity with low environmental impact and strong long-term potential.

Electricity generated will provide a reliable income stream, which will be reinvested into a community wealth fund. This fund will support local initiatives, strengthen community resilience, and help develop future sustainability projects.

Solar is a key part of our wider renewable energy strategy, complementing hydro and wind projects. Due to its scalability and relatively fast deployment, it offers an opportunity to deliver a live project within a shorter timeframe and begin generating community benefit sooner.

In the long term, we aim to explore supplying electricity directly to residents in Llanfairfechan, helping to reduce energy costs and increase local energy independence.

Current Stage

The project has already progressed beyond early scoping.

We have:

  • Received a quote for installation and development work
  • Completed an initial feasibility assessment indicating the project is viable

12-Month Delivery Plan

Overall Goal
Deliver a fully operational solar project within approximately 12 months.

This is ambitious but achievable by progressing multiple workstreams in parallel.

High-Level Timeline

  • Phase 1: Setup & Feasibility (Months 0–2)
  • Phase 2: Commercial Agreements (Months 2–5)
  • Phase 3: Grid & Funding (Months 3–7)
  • Phase 4: Build & Commission (Months 7–12)

Phase 1: Organisation & Feasibility (Now → June)

Formalise the Organisation (Critical Path)

  • Member vote to proceed
  • Register as a Community Interest Company (CIC)
  • Establish governance, directors, and bank account
  • Required before contracts or funding

Initial Project Feasibility (in parallel)

  • Confirm system size (~143,750 kWh/year estimated)
  • Assess roof suitability (structure, orientation, access)
  • Refine installation cost estimates

Identify Target Buildings

  • Assess energy usage (daytime demand)
  • Review roof ownership and lease complexity
  • Shortlist 1–2 priority sites

Phase 2: Commercial Agreements (June → August)

Secure Roof Lease (Critical Step)

  • Agree 20–25 year lease
  • Ensure access and maintenance rights
  • One of the main potential delays

Power Purchase Agreements (PPA)

  • Private PPA (preferred):
    Agreement with building occupier (price and long-term supply)
  • Export PPA (backup):
    Sell excess electricity to the grid

Refine Financial Model

  • On-site usage vs export assumptions
  • Revenue projections and payback
  • Best/worst case scenarios
  • Key input for funding applications

Phase 3: Grid & Funding (July → October)

Grid Connection Application (Critical Path)

  • Submit G99 application early
  • Await connection offer (can take several months)

Secure Funding

  • Use financial model and draft agreements
  • Apply for grants and/or social investment

Finalise Contracts

  • Roof lease
  • PPA(s)
  • Installer agreement

Phase 4: Build & Delivery (October → March)

Detailed Design & Procurement

  • Final system design
  • Order equipment
  • Confirm delivery timelines

Installation

  • Panel installation, wiring, inverters, meters
  • Typically 6–10 weeks

Grid Connection & Commissioning

  • Final inspections
  • Meter registration
  • System goes live

Critical Path

The following elements are essential to keeping the project on track:

  • Grid connection approval
  • Roof lease agreement
  • Power Purchase Agreement (at least heads of terms)
  • CIC formation

Delays in any of these areas could impact overall delivery timescales, so they are our primary focus in the early stages.